12 Eylül 2019 Perşembe

Fince kulağa nasıl geliyor?

Bu yazının konusu Fincede duyularımızla algıladıklarımız ve ilgili fiillerin kullanımı. 

Sepet içinde kırmızı beyaz kareli örtü ve fesleğen demeti
tuoksuu basilikalta
Bir şeyin nasıl göründüğünü, kulağa nasıl geldiğini, tadının neye benzediğini, kokusunun nasıl olduğunu, nasıl bir his verdiğini sormak ve tanımlamak için aşağıdaki açıklamaların ve örneklerin faydalı olacağını umuyorum. 
  • Miltä sorusunu cevaplıyoruz.
    • Nasıl görünüyor, tadı nasıl vb.
    • Miltä, hangisinden, neden (ne+den) anlamındaki bir soru kelimesi. 
    • Bu kelime, hangisi ve ne anlamındaki mikä kelimesinin ablatiivi hali. 
    • Hem tekil, hem çoğul.
  • Soruyu cevaplarken de yine ayrılma eklerinden ikincisi olan ablatiivi kullanıyoruz.
    • fiil+ablatiivi
    • Fiilden sonraki sıfat/isme getirilen -lta/-ltä ekleri ile -den/-dan anlamı veriliyor. 
näyttää: görünmek, görünmek bir şey gibi
  • Tämä kiipeily näyttää vaikealta: Bu tırmanış zordan görünüyor
    • Tırmanışı tanımlayan bir sıfat var.
  • Merenranta näytti silloin laiminlyödyltä: Sahil o zaman ihmal edilmişten görünüyordu
    • Geçmiş zamanı da örneklere alayım.
    • Yine bir şeyin bize nasıl geldiği bir sıfatla tanımlanıyor.
  • Lasten mielestä pilvet näyttävät puuvillalta: Çocuklara göre bulutlar pamuktan gibi görünüyor
    • Bu defa bir şey başka bir şeye şekil olarak benziyor.
  • İlgili kelimelerden:
    • näkymä: görünüş
    • ulkonäkö: dış görünüş
tuoksua: kokmak (güzel koku için)
  • Keittiö tuoksuu tuoreilta mansikoilta: Mutfak tazeden çilekten kokuyor
    • Bu örnekte koku, hem bir sıfat hem de bir isimle tanımlanıyor
  • Hiuksesi tuoksuvat ihanilta: Saçın çok güzelden kokuyor
    • Hiukset saç demek olup çoğul bir kelime olarak kullanılıyor.
  • İlgili kelimelerden bazıları:
    • tuoksu: koku, rayiha
    • tuoksukynttilä: kokulu mum 
    • tuoksahtaa: hafifçe kokmak, çabuk kaybolan hafif bir kokunun gelmesi
    • tuoksuva: hoş kokulu
haista: kokmak (kötü koku için)
  • Olohuone haisee tupakalta: Salonda tütünden kokuyor
    • Neyin kokusu olduğunu söylüyoruz yani bir isim kullanıyoruz.
    • Tütün kokusu hoş da gelebilir: Olohuone tuoksuu tupakalta
  • İlgili iki kelime:
    • haistelu: koklama, koklayış
    • Haista paska! Si.tir git! 
      • Kaba bir ifade, bilin ama kullanmayın derim.
kuulostaa: kulağa gelmek
  • Hän kuulostaa iloiselta: Onun sesi kulağa neşeliden geliyor.
  • Kohteesi kuulosti hyvältä: Hedefin kulağa iyiden geldi
    • Hedefini, amacını olumlu karşıladım anlamında.
  • kuulo: işitme (isim)
maistua: tadı olmak
  • Tämä greippi maistuu happamalta: Bu greyfurt(un) ekşiden bir tadı var.
    • Greyfurtun ekşi olduğunu söylemekle de yetinebiliriz: Tämä greippi on hapan.
  • Tämä greippi maistuu ananakseltaBu greyfurtun tadı ananas gibi
    • Buraya kadar yazdıklarım anlaşılmıştır diye düşünerek Türkçe karşılığını yazdım. 
  • Nämä greipit maistuvat happamilta: Bu greyfurtlar ekşilerden tat veriyor.
    • Çoğulları ihmal etmeyelim.
  • maku: tat (bir şeyin tadı), tat (duyu)
tuntua: hissedilmek, hissi vermek
  • Tämä kangas ei tunnu nylonilta: Bu kumaş naylon hissi vermiyor.
    • Örneklerde olumsuz cümlelere de sık sık yer vereceğim artık.
  • Tämä lasi ei tuntunut aikaisemmin liukkaalta: Bu cam önceleri kaygan hissi vermiyordu.
    • Herhalde aşınıp düzleşti. İpucu: Fiillerin belirli geçmiş zaman olumsuz çekimlerinde -nut/-nyt ekleri kullanılıyor.
  • İlgili kelimelerden:
    • tuntu: yapı, doku
    • tuntuma: dokunuş, his
    • tuntuinen: ... hissi veren
Örnek soru cümleleri:

tuntua

  • Miltä tämä seinä tuntuu: Bu duvar nasıl bir his veriyor?
  • Tuntuuko tämä seinä karkealta: Bu duvar pürüzlü bir his veriyor mu?
näyttää
  • Miltä ilma näyttää: Hava nasıl görünüyor?
  • Näyttääkö ilma hyvältä: Hava iyi görünüyor mu?
maistua
  • Miltä jäätelö maistuu: Dondurmanın tadı nasıl/neye benziyor?
  • Maistuuko jäätelö vadelmalta: Dondurmada ahududu tadı var mı?
haista
  • Miltä täällä haisee: Burası ne kokuyor (kötü koku)?
  • Haiseeko makuuhuone sipulilta: Yatak odası soğan kokuyor mu?
tuoksua
  • Miltä vauvat tuoksuvat: Bebekler ne kokuyor (güzel koku)? 
  • Tuoksuvatko vauvat talkilta: Bebekler talk pudrası kokuyor mu?
kuulostaa
  • Miltä meidän skenaario kuulostaa: Bizim senaryomuz kulağa nasıl geliyor?
  • Kuulostaako meidän skenaario jännittävältä: Bizim senaryomuz kulağa heyecan verici geliyor mu?

Bu fiillerin başka yakın anlamları ve kullanım şekilleri de olabilir. Bu yazıda neyin ne hissi verdiğini, neyi nasıl algıladığımızı ifade etmeyi öğreniyoruz. 


Yazıda geçen Fince kelimeler ve Türkçe karşılıkları:


· miltä: nasıl · hän: o
· näyttää: görünmek  · kohde: hedef
· tuoksua: güzel kokmak (bir şey gibi) · greippi: greyfurt
· haistaa: kötü kokmak (bir şey gibi) · ananas: ananas
· kuulostaa: kulağa (bir şey gibi) gelmek · nämä: bunlar
· maistua: tadı olması (bir şey gibi) · kangas: kumaş
· tuntua: hissi vermek (bir şey) · nylon: naylon
· näkymä: görünüş · pinta: yüzey
· ulkonäkö: dış görünüş · aikaisemmin: önceleri, önceden
· tuoksu: koku, rayiha · lasi: cam
· tuoksukynttilä: kokulu mum  · seinä: duvar
· tuoksahtaa: hafifçe kokmak, çabuk kaybolan  · ilma: hava
hafif bir kokunun gelmesi · jäätelö: dondurma
· tuoksuva: hoş kokulu · vadelma: ahududu 
· haistelu: koklama, koklayış · täällä: burada
· Haista paska! Si.tir git! · makuuhuone: yatak odası
· kuulo: işitme (isim) · sipuli: soğan 
· maku: tat (bir şeyin tadı), tat (duyu) · vauva: bebek
· tuntu: yapı, doku · talkki: talk pudrası 
· tuntuma: dokunuş, his · meidän: bizim 
· tuntuinen: ... hissi veren · skenaario: senaryo
· tämä: bu  · vaikea: zor
· kiipeily: tırmanış · laiminlyöty: ihmal edilmiş
· merenranta: sahil (denizin kenarı) · tuore: taze
· silloin: o zaman · ihana: çok güzel, harika
· keittiö: mutfak · iloinen: neşeli
· mansikka: çilek · hyvä: iyi
· hiuksesi: saçın (hiukset) · hapan: ekşi
· olohuone: salon, oturma odası · karkea: pürüzlü
· tupakka: sigara
· jännittävä: heyecan verici

Son güncellediğim yazım

Fince nerede, nereden, nereye

Bu yazının konusu Fincedeki bulunma, ayrılma ve yönelme halleri ve bunları gösteren ekler. Fincede bulunma, yönelme ve ayrılma halleri, di...