21 Eylül 2019 Cumartesi

Fince zor mudur, Fince mi zordur?

Bu yazının konusu Fince soru cümlelerinde söz dizimi.

Fince mi? Öğrenmek mi? Kolay mı? Ben mi? Bizdeki -mı, mi/-mu, mü eklerine karşılık gelen -ko/-kö ekinin soru cümlelerinde istediğimiz ismin, sıfatın ya da zamirin arkasına arkasına gelebilmesi, söz diziminin buna uygun olarak değiştirilebilmesi ve buna göre farklı şeylerin vurgulandığı düzgün cümleler elde edilebilmesi, Türkçe ile Fincenin neredeyse bire-bir uyumlu olduğu ve her dilde bulunmayan bir özellik. Tabii normalde soru cümleleri daha sık olarak, soru kelimeleriyle ve fiillerin arkasına koyulan eklerle oluşturuluyor.

Aşağıdaki yazı bir yandan bu tür soru cümleleriyle ilgili, bir yandan da duyularımızla algıladıklarımızı ifade etmeyle ilgili olan, Fince-kulaga-nasıl-geliyor başlıklı yazımın devamı. Konuya yabancıysanız önce o yazıya bir göz atmanız faydalı olabilir. 

Örnek soru cümleleri:

tuntua
  • Miltä tämä seinä tuntuu: Bu duvar nasıl bir his veriyor?
  • Tuntuuko tämä seinä karhealta: Bu duvar pürüzlü bir his veriyor mu?
  • Seinäkö tuntuu karhealta: Duvar mı pürüzlü bir his veriyor?
    • Odaları gezerken elinizi duvarda ve kapıda gezdirdiniz, pürüzlü bir his veriyor dediniz, yanınızdaki bunu hangisi için söylediğinizi anlamadı ve sordu.
  • Karhealtako tämä seinä tuntuu? Duvarın verdiği his pürüzlü mü?
    • Elinizi duvarda gezdirdiniz, yüzünüzü buruşturdunuz, yanınızdaki neden acaba diye düşündü, bir tahmin yürüttü ve sordu.
  • Tämäkö seinä tuntuu karhealta? Pürüzlü his veren duvar bu mu?
    • Bu senaryomuzda da, şöyle rastgele bir işaret yaptığınız için, yanınızdaki kişi hangi duvardan bahsettiğinizi anlamadı ve sordu.
näyttää
  • Miltä ilma näyttää: Hava nasıl görünüyor?
  • Näyttääkö ilma hyvältä: Hava iyi görünüyor mu?
  • Ilmako näyttää hyvältä: Hava iyi görünüyor? 
  • Hyvältäkö ilma näyttää: Hava iyi mi görünüyor?
maistua
  • Miltä jäätelö maistuu: Dondurmanın tadı nasıl/neye benziyor?
  • Maistuuko jäätelö vadelmalta: Dondurmada ahududu tadı var mı?
  • Jäätelökö maistuu vadelmalta: Dondurmada mı ahududu tadı var?
  • Vadelmaltako jäätelö maistuu: Ahududu mu dondurmanın verdiği tat?
haista
  • Miltä täällä haisee: Burası ne kokuyor (kötü koku)?
  • Haiseeko makuuhuone sipulilta: Yatak odası soğan kokuyor mu?
  • Makuuhuoneko haisee sipulilta: Yatak odası mı soğan kokuyor?
  • Sipuliltako makuuhuone haisee: Yatak odası soğan mı kokuyor?
tuoksua
  • Miltä vauva tuoksuu: Bebek ne kokuyor (güzel koku)? 
  • Tuoksuuko vauva talkilta: Bebek talk pudrası kokuyor mu?
  • Vauvako tuoksuu talkilta: Bebek mi talk pudrası kokuyor?
  • Talkiltako vauva tuoksuu: Bebek talk pudrası kokuyor?
kuulostaa
  • Miltä meidän skenaario kuulostaa: Bizim senaryomuz kulağa nasıl geliyor?
  • Kuulostaako meidän skenaario jännittävältä: Bizim senaryomuz kulağa heyecan verici geliyor mu?
  • Meidän skenaarioko kuulostaa jännittävältä: Bizim senaryomuz mu kulağa heyecan verici geliyor?
  • Meidänkö skenaario kuulostaa jännittävältä: Bizim mi kulağa heyecan verici gelen senaryo?
    • Kulağa heyecan verici gelen bizim senaryo mu?
  • Skenaarioko kuulostaa jännittävältä? Senaryo mu kulağa heyecan verici geliyor?

Yazıda geçen Fince kelimeler ve Türkçe karşılıkları:


miltä: nasıl tämä: bu 
näyttää: görünmek  täällä: burada
tuoksua: güzel kokmak (bir şey gibi) seinä: duvar
haistaa: kötü kokmak (bir şey gibi) ilma: hava
kuulostaa: kulağa (bir şey gibi) gelmek jäätelö: dondurma
maistua: tadı olması (bir şey gibi) vadelma: ahududu 
tuntua: hissi vermek (bir şey) makuuhuone: yatak odası
karkea: pürüzlü sipuli: soğan 
hyvä: iyi vauva: bebek
jännittävä: heyecan verici talkki: talk pudrası 
meidän: bizim  skenaario: senaryo

Son güncellediğim yazım

Fince nerede, nereden, nereye

Bu yazının konusu Fincedeki bulunma, ayrılma ve yönelme halleri ve bunları gösteren ekler. Fincede bulunma, yönelme ve ayrılma halleri, di...